Παρασκευή, 30 Σεπτεμβρίου 2011

Homo Callidus vs Homo Bardus... (2)

Παράδειγμα 2α - Για περισσότερο από έναν αιώνα, σύμπας ο δυτικός πολιτισμός βάλθηκε να ρημάξει, να βιάσει, να απομυζήσει και την τελευταία ρανίδα ζωής, που είχε την ατυχία να βρεθεί στη σκιά της βρωμερής του πατούσας. Φυσικά, δεν επρόκειτο απλά για μια δυσάρεστη παρενέργεια ενός κατά τ' άλλα όμορφου κόσμου, ηθικού, αγγελικά πλασμένου, αλλά η ίδια η ουσία και ο πυρήνας της άρρωστης σκέψης του, η καλύτερα της μη-σκέψης. Αυτή η τελευταία λοιπόν, βασίστηκε κατά κύριο λόγο στη φιλοσοφία του "διαίρει και βασίλευε". Εδώ μιλάμε για διαιρέσεις ευκλείδειες και τέλειες καθ' όλες τις έννοιες, εφόσον οι ταγοί της ανθρώπινης χολέρας: (α) απεχθάνονται πηλίκα με δεκαδικά ψηφία που χλευάζουν την ηθική τους ακεραιότητα ∙ έτσι φροντίζουν να στρογγυλοποιούν - δια του ξίφους, of course - ο,τιδήποτε ξεχωρίζει απ' την ορισμένη ακρίβεια του φέρετρου, εκδηλώνοντας σημάδια ζωής και (β) δεν υπάρχει περιοχή της γης ή του πνεύματος, τα οποία να όργωσε η ιεραποστολική τους κωλάρα και ν' άφησε για υπόλοιπο κάτι περισσότερο από ένα τεράστιο μηδενικό, να χάσκει ολοστρόγγυλο κι ορθάνοιχτο σαν το καπάκι της λεκάνης τους. Ναυρχίδα της αυταπάτης αυτής: το σχίσμα σε μητέρα Φύση από τη μία, σε ανθρώπινη φύση από την άλλη.

Το δίπολο ετούτο, έσχισε σα χειρουργικό νυστέρι το νωτιαίο μυελό της ανθρώπινης ύπαρξης. Έπειτα από αυτό, ήταν απλά θέμα χρόνου μέχρι κάποιος να τεμαχίσει ένα του δάχτυλο - ή και ολόκληρο το μπράτσο - δίχως το παραμικρό ίχνος πόνου ή συνείδησης, ότι αποχωρίζεται κάποιο κομμάτι του εαυτού του. Θα μπορούσαμε πλέον να κανιβαλίζουμε τις ίδιες μας τις σάρκες, με την προβληματική μας να εξαντλείται στο είδος της σως με την οποία θα άρμοζε να συνοδεύσουμε το λαχταριστό μεζέ.

Η περιλάλητη σοφία του είδους μας, δεν είναι φυσικά παρά τα νάζια και η σεμνοτυφία της μυξο-παρθένας, που δεν είχε δει χαρά στα σκέλια της για δέκα χιλιάδες χρόνια. Τι ήταν αυτό όμως, να δοκιμάσει μια φορά τον πούτσο, άντε να την ξεκολλήσεις μετά από πάνω του. Όταν για αιώνες, ο άνθρωπος ζούσε σε μια-κάποιαν ισορροπία με το περιβάλλον του, αυτό συνέβαινε όχι γιατί διακατεχόταν από καμία ωριμότητα της προκοπής, η οποία τον ωθούσε να συμπεριφέρεται με μέτρο, αλλά εξαιτίας των ίδιων του των τεχνολογικών περιορισμών. Μετά τη βιομηχανική επανάσταση όμως, ο κύβος ερρίφθη για τα καλά.  Και μαζί του ερρίφθη στα σκουπίδια κάθε αυταπάτη για πολιτισμούς και κολοκύθια.

Εγκράτεια, προφανώς, δεν είναι να ευχαριστείς τον Κύριο για τον άρτον ημών τον επιούσιον, όταν στο τραπέζι δεν υπάρχει παρά ο άρτος ο επιούσιος, κι όταν ανοίξει στη γειτονιά κρεοπωλείο να μη σε φτάνουν δέκα χάπια για να κουλαντρίσεις τη χοληστερίνη. Όταν η τεχνολογία πρόσφερε, επιτέλους, στην πιθηκο-ράτσα μας τη δυνατότητα να μην πεθαίνει κανείς απ' την πείνα, εμείς μαζί με το κύριο πιάτο ανακαλύψαμε επίσης το ορεκτικό και το επιδόρπιο. Πέσαμε με τη μανία του λιμάρη και καταβροχθίζαμε ό,τι βρίσκαμε μπροστά μας. Κι όχι μόνο εμείς, αλλά μάθαμε και τα παιδιά μας, μάθαμε και τα εγγόνια μας, να συμπεριφέρονται σα λιμάρηδες.

Ποιος πολιτισμός; Η μόνη διαφορά από τότε που ξεσκίζαμε το κρέας με τα δόντια μέσα σε σκοτεινές σπηλιές ή με τα χέρια μέσα σε ξύλινες, βρωμερές καλύβες, ήταν ότι πλέον χρησιμοποιούσαμε δέκα διαφορετικά είδη πηρουνιών και μαχαιριών μέσα σε κουζίνες με γυαλιστερά πλακάκια και εντοιχισμένες ηλεκτρικές συσκευές. Οι κοπτήρες και οι κωλοτρυπίδες μας συμπεριφέρονταν με την ίδια απάθεια, σα να μην πέρασε μια μέρα εδώ και χιλιάδες χρόνια. Οι εγκέφαλοί μας προφανώς το ίδιο.

- Ναι μ' ακούτε παρακαλώ;
My name is Sapiens... Homo Sapiens.

Ηθικό δίδαγμα: Ένας πλανήτης ξεκληρισμένος κυριολεκτικά, εφόσον δεν απομένει παρά ελάχιστος κλήρος για ν' αποδώσουμε στα παιδιά μας. Φυσικές ύλες αποστραγγισμένες, οικοσυστήματα βιασμένα, τοξικά νέφη και σπορές καρκίνου που περιγελούν τα σύνορα των ανθρώπων, τερατογεννέσεις που κατ' ευφημισμό αποκαλούμε μεγαλουπόλεις, σπαρμένες απ' άκρη σ' άκρη πάνω στο ρημαγμένο πλανήτη, ισορροπίες ανετραμμένες. Ορίστε ο πολιτισμός και η σοφία ενός homo, που φιλοδοξεί να επονομάζεται sapiens (δις). Δώσε την εξουσία σε εκατό ανθρώπους και μέσα σε μια γενιά θα έχουν υποδουλώσει όλους τους άλλους, δώσε ένα χωράφι σε δέκα και μέσα σε μια σπορά θα έχουν σφάξει ο ένας τον άλλον κι οι δυο-τρεις επιζήσαντες θα πεθάνουν, κατά πάσα πιθανότητα, από ασιτία σε ένα χωράφι απανθρακωμένο. Θες να κάνεις ακόμη κι αδέρφια να πιαστούν στα χέρια; μοίρασε τους ένα διαμέρισμα στα δύο κι άσε την ανθρώπινη φύση να δουλέψει για πάρτη σου.

Πόση ανοησία ή πόση τυφλότητα χρειάζεται κανείς, ώστε να θεωρεί σοφό ένα πλάσμα που πριονίζει χαζοχαρούμενα το κλαδί πάνω στο οποίο κάθεται; Ένα πλάσμα το οποίο - ακόμη κι αν αποδειχτούν εσφαλμένες οι επιστημονικές ενδείξεις για την συνενοχή του - και μόνο με την ιδέα ότι συμμετέχει σ' ένα έγκλημα πλανητικών διαστάσεων, ένα έγκλημα δίχως επιστροφή και μεταμέλεια, δεν παγώνει ξαφνικά στη θέση του, αναθεωρώντας όλη συνολικά τη στάση και τη δράση του μέχρι σήμερα ∙ παρά συνεχίζει σα να μην τρέχει τίποτα. Γιατί ακόμη κι αυτές οι απεγνωσμένες προσπάθειες της τελευταίας στιγμής, τύπου πράσινη ενέργεια, πράσινη πόλη, πράσινη κουράδα κτλ. αδυνατούν να μας διδάξουν το πλέον σημαντικό, που είναι φυσικά το μέτρο. Αλλά ποιος παπάς αμφισβητεί τα γένια του;

Κι έτσι εξακολουθούμε να θεωρούμε την απληστία δεδομένη. Στην καλύτερη, πιστεύουμε σε μιαν αφθονία για την οποία βαφτιζόμαστε άξιοι, και προσβλέπουμε σ' έναν πολιτισμό πρασινότερο αλλά πάντα πολιτισμό της λαιμαργίας. Το ζήτημα δεν είναι να μάθουμε να ζούμε ταπεινότερα, αυτό θα προϋπέθετε φυσικά μια στάλα σοφίας. Το ζήτημα τελικά είναι ν' ανακαλύψουμε καινούργιους ενεργειακούς ωκεανούς, κατά το δυνατόν λιγότερο επιβλαβείς, ώστε να πέσουμε πάλι με τα μούτρα και να τους ρημάξουμε κι αυτούς, μια που απ' τους προηγούμενους δεν έμεινε κολυμπηθρόξυλο. Μιλάμε για sapiens sapiens, όχι αστεία!

Τρίτη, 6 Σεπτεμβρίου 2011

Homo Callidus vs Homo Bardus... (1)

- Homo Sapiens (Sapiens) ζητώ ...

Καταρχάς και καταρχήν, προκειμένου να εξετάσουμε κατά πόσο το είδος μας είναι σοφό ή όχι, θα πρέπει να ορίσουμε τα επιμέρους εκείνα στοιχεία που συνιστούν αυτό που ονομάζουμε σοφία. Δυστυχώς, κάθε φορά που επιχειρούμε να δώσουμε ορισμούς, πετάγεται ο καθένας και λέει το μακρύ του και το κοντό του ∙ συνήθως, υπάρχει και κανας εξυπνάκιας που λέει κάτι ανάμεσα στο μακρύ και το κοντό κι όλοι λένε μπράβο-μπράβο, πολύ σωστό, οποία ωριμότης και τα σχετικά. Τέλος πάντων, επειδή οι ορισμοί καταλήγουν συνήθως χωρισμοί, θα φερθούμε ολίγον τι πονηρά εφαρμόζοντας τη μέθοδο του αποκλεισμού: ας δούμε λοιπόν τι δεν αποτελεί σοφία απ' τις συνήθεις πρακτικές και συμπεριφορές μας κι ίσως έτσι να φτάσουμε ευκολότερα σε κάποια ίχνη συνειδητοποίησης.

Εν συνεχεία, θα αραδιάσω πληθώρα παραδειγμάτων, ατάκτως ερρειμένων και κατά κύριο λόγο απ' τη "σύγχρονη" πραγματικότητα του τελευταίου αιώνα. Όχι γιατί παλαιότερα ο άνθρωπος δε χαρακτηριζόταν από την ίδια ακριβώς ηλιθιότητα, αλλά γιατί η σημερινή του πνευματική ένδεια - χάρη στο "θαύμα" της τεχνολογίας - υποδαυλίζει και υποδαυλίζεται από μία σκανδαλώδους ύψους αλαζονεία, μια έπαρση ίσως δίχως προηγούμενο. Γιατί η έπαρση ετούτη δεν περιορίζεται σε κάποια ολιγάριθμη άρχουσα τάξη, εξαιτίας μιας εξουσίας και μιας ισχύος που όντως έχει, παρά διαχέεται και στον τελευταίο κουράδα, φτωχομπινέ εξαιτίας μιας ψευδαίσθησης εξουσίας, της οποίας ποτέ δεν έγινε κύριος ή κάτοχος.

Πριν από περίπου μία χιλιετία, ο λατρευτός αυτοκράτωρ Βασίλειος Β΄ σε μια απ' τις συνηθισμένες του κρίσεις ελεημοσύνης, αποφάσισε για κάθε εκατό Βούλγαρους στρατιώτες ν' αφήσει χαριστικά ένα μονόφθαλμο να οδηγήσει τους υπόλοιπους. Στην πραγματικότητα, δεν επρόκειτο φυσικά για ελεημοσύνη ∙ σου λέει ο άνθρωπος "Άμα τους σκοτώσω όλους, θα βρωμίσει ο τόπος. Αν πάλι τους τυφλώσω όλους, αυτοί είναι ικανοί να σκουντουφλάνε για καμιά δεκαετία στην αυτοκρατορία μου γυρεύοντας την πόρτα. Άσε που θα ζητιανεύουν, με αποτέλεσμα την αύξηση της φοροδιαφυγής και την εξαγωγή συναλλάγματος". Στην εποχή μας, ο οδηγός είναι στην καλύτερη εκ γεννετής τυφλός, οι δε οδηγούμενοι - παντελώς ανάπηροι - έχοντας ανακαλύψει την απροσμέτρητη χαρά της μαλακίας, χάνουν φυσικά οποιαδήποτε ελπίδα να οδηγηθούν ποτέ πουθενά. 

Παράδειγμα 1α - 1945: Μια ομάδα από πανέξυπνες, άτριχες μαϊμούδες, συλλαμβάνει το σχέδιο μια μεγάλης μπανάνας, η οποία υπόσχεται να τους χαρίσει το μονοπώλιο του θαυμασμού στον πλανήτη των μαϊμούδων. Υπάρχει μονάχα ένα μικρό πρόβλημα. Η μπανάνα ετούτη έχει μια παρενέργεια λίγο χειρότερη από την απλή διάρροια: μπορεί μέσα σε μια στιγμή ν' αφανίσει μία ολόκληρη μαϊμουδόπολη. Κανένα πρόβλημα δηλαδή. Κατασκευάζουν όχι μία, αλλά δύο τέτοιες (α, όλα κι όλα, τσιγγουνιές στις μπανάνες θα κάνουμε;) και, χωρίς δεύτερη σκέψη, τις ξεφλουδίζουν και τις πετάνε και τις δύο. Στο κάτω-κάτω μια τεράστια μπανάνα που μπορεί να εξαφανίσει την πόλη σου δεν είναι και για να τη φυλάς πολύ καιρό. Αποτέλεσμα; Δυο μαϊμουδοπόλεις σωριάζονται σε ερείπια μέχρι να πεις "κιμονό"! Πέντε λεπτά μετά, δεκάδες χιλιάδες πλατύρρινοι κερκοπιθηκίδες βρίσκονται άψυχοι στο έδαφος σε διάφορους βαθμούς απανθράκωσης ο καθένας. Δύο μήνες μετά - καθώς είχε γεμίσει ο τόπος από πεταμένες μπανανόφλουδες και γλιστρούσε παντού του κερατά - αποβιώνουν μερικές χιλιάδες ακόμη. Συνολικός απολογισμός, πάνω από 200.000 "κακές" μαϊμούδες γίνονται λίπασμα για τις μπανανοφυτείες των "καλών".

Ηθικό δίδαγμα; Ευφυία είναι να μπορείς να συλλάβεις μια νέα ιδέα, γνώση να μπορείς να την υλοποιήσεις. Σοφία είναι κάτι άλλο. Είναι να μπορείς να αναρωτιέσαι: χρειάζεται τώρα να το φτιάξω τούτο το διαολόπραγμα ή μήπως τελικά να ξύσω κι άλλο τους όρχεις μου, έως ότου σκεφτώ κάτι καλύτερο; Μαϊμούδες - Σοφία: 1 - 0.

Οι 200.000 ιάπωνες της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι, που σωριάστηκαν σε στάχτες μέσα σε δευτερόλεπτα, που έζησαν για λίγες βδομάδες ακόμη εγκλωβισμένοι σ' ένα σώμα κιμά ή που έχεζαν τα σωθικά τους μέχρι να πεθάνουν από ακατάσχετη αιμορραγία, φυσικά δεν ήταν μαϊμούδες. Ούτε τα βλοσυρά πρωτεύοντα, που πάτησαν το μικρό κόκκινο κουμπί που αναβόσβηνε προκλητικά, κάνοντας μπιπ-μπιπ, έναν ωκεανό μακρύτερα, ήταν μαϊμούδες. Τι ήταν λοιπόν, τι ήταν; Τι ήταν μπορεί να μην ξέρουμε, το σίγουρο πάντως είναι ότι κανείς από τους δυο τους δεν ήταν Homo Sapiens (Sapiens). Ήταν απλώς ο ένας Homo εξυπνότερος απ' τον άλλο.

Παράδειγμα 1β -Εκτός απ' το αυτονόητο πλήγμα, στιγματίζεται έκτοτε ολόκληρη η ιστορική και πολιτισμική πορεία της Ιαπωνίας. Το συμπέρασμα αυτό καθίσταται προκλητικά πρόδηλο, αν διατρέξει κανείς τον αντίκτυπο στον ιαπωνικό κινηματογράφο, τα μάνγκα και τα άνιμε (για τους ιάπωνες τα καρτούν είναι κάτι περισσότερο από... μίκυ μάους). Εξήντα-έξι χρόνια μετά, ο ίδιος αυτός λαός έχει γεμίσει μία από τις πλέον σεισμογενείς χώρες του πλανήτη με πυρηνικά εργοστάσια. Ακριβώς! Ο ίδιος λαός που είδε το μέλλον του να σωριάζεται στο βωμό της πυρηνικής ενέργειας, λίγες δεκαετίες μετά υποκλίνεται στον καταστροφέα του, στήνει ναούς και τον λατρεύει, απ' άκρη σ' άκρη στον έρημο τόπο. Σοφία; Σε καμία περίπτωση! Το πρώτο τσουνάμι της προκοπής (2011) γκρεμίζει κάθε ψευδαίσθηση, χτισμένη στις αμμουδιές του Χονσού: ο άνθρωπος είναι ανόητος πέρα από κάθε ελπίδα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση: ανόητος εις την δευτέρα, αμήν!

Τετάρτη, 31 Αυγούστου 2011

Homo Linnaeus...


Homo ην και ως Homo
απελεύσητω...

Βρισκόμαστε ήδη στο 1735, όταν ετούτος ο καλοκάγαθος ανθρωπάκος ονόματι Carolus Linnaeus – ένας στρουμπουλός φυσιοδίφης ο οποίος στο εξής θα έχαιρε ιδιαίτερης εκτίμησης από την επιστημονική κοινότητα – αποφάσισε την ώρα που ξουριζόταν ότι το ποτήρι είχε πλέον ξεχειλίσει κι ότι δεν πήγαινε άλλο ετούτη η ιστορία με τους πιθήκους (ΣτΜ. Θα μου πείτε, ο Δαρβίνος δεν είχε γεννηθεί ακόμα. Κι εγώ θα σας πω, πως είστε κακεντρεχείς και κακόπιστοι). Εκεί, μπροστά στον πιτσιλισμένο του καθρέφτη, δε μπορούσε να χωνέψει με τίποτα την τριχωτή του καταγωγή. Η λέξη «πίθηκος» απλά του καθόταν στο λάρυγγα και χοροπηδούσε πάνω-κάτω σα δεύτερο μήλο του Αδάμ. Στην πραγματικότητα είχε κάθε δίκαιο να το πιστεύει αυτό, μιας και η αφεντομουτσουνάρα του έφερνε περισσότερο προς μοσχαροκεφαλή παρά προς οποιαδήποτε μορφή ανθρωποειδούς. Τέλος πάντων, αυτά τα ωραία κλωθογύριζαν μες στο μυαλό του εκείνες τις δύσκολες ώρες κι έτσι, όταν ξεκίνησε να σκουπίζει τις σαπουνάδες (και λίγες μύξες) απ’ το πρόσωπό του, ήταν ήδη αποφασισμένος να γίνει ο νέος πνευματικός πατέρας του ανθρώπινου είδους.

Αφού το σκέφτηκε επίμονα για μέρες πολλές – μερικοί απ’ το υπηρετικό του προσωπικό υποψιάζονταν ότι το σκεφτόταν ακόμη και την ώρα που έχεζε – και λαμβάνοντας υπόψη το εγκυρότερο στατιστικό δείγμα που μπορούσε να φανταστεί μια διάνοια του μεγέθους του - δηλαδή τον εαυτό του, τον συγχωρεμένο του πατέρα, τον κολλητό του απ’ το Τμήμα Βοτανικής του Πανεπιστημίου της Ουψάλα (άλλες κακές γλώσσες μιλάνε για τη γραμματέα του) και φυσικά τον καλό Χριστούλη – αποφάσισε ότι το αντιπροσωπευτικότερο όνομα για ένα τέτοιο εξαίσιο εξελικτικό δείγμα (σαν κι αυτό δηλαδή που αντίκριζε κάθε φορά που ξουριζόταν) δε θα μπορούσε να είναι απλά και σκέτα «Άνθρωπος». Καταντούσε δηλαδή σκανδαλώδης ετούτη η φαιδρή, ονοματολογική πεζότης! Κατέληξε, λοιπόν, στο συγκρατημένα βαθύ «Άνθρωπος ο Σοφός», τον γνωστό δηλαδή σε όλους μας Home Sapiens (ο οποίος στην πραγματικότητα είναι Homo Sapiens Sapiens, μήπως και τελικά δια της επαναλήψεως το πιστέψουμε κιόλας).

Φυσικά, τα πράγματα δεν έγιναν έτσι ακριβώς, αλλά κανείς δεν έχει την δυνατότητα ν’ αποδείξει πως έγιναν και διαφορετικά. Ο Κάρολος Λινναίος, όπως έχει μείνει γνωστός στην ελληνική βιβλιογραφία, ούτε λίγο-ούτε πολύ ήταν κάτι σαν τον Ευκλείδη της Βοτανικής. Εφηύρε ένα σύστημα ταξινόμησης και ονοματολογίας της χλωρίδας και συνεκδοχικά της πανίδας επίσης, το οποίο έβαλε τάξη στο χάος της Φύσης, καθότι όλοι γνωρίζουμε ότι η Φύση κάνει του κεφαλιού της και σημασία δε δίνει αν χωράει στη γκλάβα μας ή όχι. Κάθισε λοιπόν ο χοντρούλης μας βοτανολόγος κι έξυνε-έξυνε την κεφάλα του, μέχρι που τελικά του ξεκόλλησε η περούκα. Παρ’ όλα αυτά, χωρίς να πανικοβληθεί, συνέχισε να σκέφτεται μέχρι που τελικά αποφάσισε. Αποφάσισε λοιπόν να καθαρίσει τα νύχια του κι εκεί που καθάριζε ό,τι ήταν να καθαρίσει τέλος πάντων, σαν τις ξαφνικές κατραπακιές του πατέρα του (ήταν και κληρικός κι είχε βαρύ χέρι ο άτιμος, καθότι το λίπος βλέπετε) έπεσε πάνω του ανελέητη η έμπνευση.

Κοιτάζοντας τα πέντε του μισοκαθαρισμένα δάχτυλα συνειδητοποίησε ότι με πέντε ταξινομικές κατηγορίες, θα μπορούσε να ιεραρχήσει σε μια συνεπή και στέρεη δομή οποιαδήποτε μορφή ζωής θα μπορούσε να συναντήσει κανείς, κάνοντας μια βόλτα στις πέντε ηπείρους και τους πέντε ωκεανούς του πλανήτη. Η σύλληψη θεωρήθηκε κορυφαία, όχι γι’ άλλο λόγο παρά γιατί οι περισσότεροι επιστήμονες εκείνοι την εποχή είχαν από μαθηματικά τόση ιδέα, όση έχουν οι ταξιτζήδες από οδική συμπεριφορά. Έτσι ήταν πολύ βολικό να μπορούν να μετρούν τις κατηγορίες στα δάχτυλα του ενός χεριού, καθώς με το άλλο συνήθως προσποιούνταν ότι έγραφαν κάτι πολύ σοβαρό.

Είπε λοιπόν Λινναίος και εγένοντο Βασίλεια, Ομοταξίες, Τάξεις, Γένη και Είδη. Κι έτσι κάθε φορά που η Πυγμαία Μαρμοζέτα της Νοτίου Αμερικής θέλει να πάει προς νερού της, γνωρίζει πλέον ακριβώς τη σωστή πόρτα στην τουαλέτα και δε γίνεται το ρεζίλι της Βραζιλίας, να γελάνε μαζί της όλα τα Χορδωτά της ζούγκλας – εν αντιθέσει με τους σημερινούς φορτηγατζήδες που κατουράνε όπου βρούνε, στις εθνικές οδούς. Τα βαλε κάτω τα πράγματα, που λέτε ο Λινναίος, και κόψε-ράψε, κόψε-ράψε, εκεί που είχε ταξινομήσει περί τα 96.473.826 είδη κάτι δεν του καθόταν καλά, σαν δηλαδή κάτι να ‘χε ξεχάσει. Ήταν εκείνη την ώρα που ξουριζόταν μπροστά στο καθρεφτάκι του, όπως τα είπαμε και στην αρχή, όταν θυμήθηκε τελικά τι ήταν αυτό που ‘χε ξεχάσει κι έτσι από τότε δεν είμαστε απλοί και σκέτοι άνθρωποι, παρά είμαστε υπήκοοι του Βασιλείου των Ζώων, της Ομοταξίας των Θηλαστικών και της Τάξεως των Πρωτευόντων, στο Γένος Άνθρωποι αλλά στο Είδος Άνθρωποι οι Σοφοί (και γαμώ το κέρατό μας δηλαδή, αν και πιθανότατα άμα τη εμφανίσει των κεράτων αναγόμαστε αυτομάτως σε άλλη Τάξη: σ’ εκείνη δηλαδή των κερατάδων!).

Το 1778 ο αγαπητός Κάρολος μας άφησε χρόνους κι έτσι δεν έχουμε σήμερα την πολυτέλεια να διαπιστώσουμε αν κι ο ίδιος ήταν όντως σοφός ή αν ήταν εξίσου μαλάκας με τα βαφτιστήρια του. Πάντως στην ιστορία καταγράφτηκε σαν ένας άνθρωπος που προκαλούσε κυρίως το θαυμασμό.

Στην έγκριτη λαϊκή εγκυκλοπαίδεια της Βίκεως, διαβάζουμε ότι ο μέγας Γάλλος φιλόσοφος Ζαν-Ζακ Ρουσό (και όχι ο Ζακ-Υβ Κουστό, όπως αρχικά ήταν λανθασμένα αποδεκτό) του είχε γράψει ότι δε γνώριζε στη Γη ολάκερη μεγαλύτερο άντρα από αυτόν. Ο Ρουσό στην πραγματικότητα εννοούσε τον εαυτό του, αλλά τυχούσης της παρεξηγήσεως εποίησε τη νύσσα κι επέστρεψε στο συμβολαιογραφείο του. Ο ανυπέρβλητος Γερμανός λογοτέχνης Γιόχαν Βόλφγκανγκ Βον Γκαίτε έγραψε, με τη σειρά του, ότι με εξαίρεση το Σαίξπηρ και το Σπινόζα δεν εγνώριζε κανέναν ανάμεσα στους προγενέστερους που να τον έχει επηρεάσει περισσότερο. Έτριξε ο Ρουσό μέσα στο κοφίνι του για τούτη την αγνωμοσύνη, αλλά δε μπορούσε πια να κάνει και τίποτα, καθότι εκτός από Homo Sapiens ήταν και στο χώμα σάπιος, πιθανότατα από χρόνια.

Ένας άλλος πάλι συγγραφέας, Σουηδός αυτή τη φορά, ονόματι Αύγουστος Στρίντμπεργκ έγραψε ότι ο αγαπητός Κάρολος ήταν στην πραγματικότητα ένας ποιητής που έτυχε να γίνει φυσιοδίφης. Το πιθανότερο ήταν πως στην Σουηδία, πριν από 300 χρόνια, είχαν το ίδιο εκπαιδευτικό σύστημα με τη χώρα μας σήμερα. Έτσι ένα τραγικό λάθος στη συμπλήρωση του μηχανογραφικού δελτίου, στοίχησε στον νεαρό τότε Κάρολο την αγαπημένη του Σχολή, αναγκάζοντάς τον να σπουδάσει στην δεύτερη επιλογή του. Λέγεται, επίσης, ότι υπήρξε και μια οικογενειακή σύγκρουση, καθώς ο πατέρας του περίμενε να τον βοηθήσει στο μαγαζί, απ’ το να κάθεται όλη μέρα ξαπλωμένος ανάσκελα, κοιτάζοντας το ταβάνι και γράφοντας ασυναρτησίες αναστενάζοντας. Το τελευταίο βέβαια διαψεύσθηκε απ’ την ύστερη ιστοριογραφική έρευνα, αφού διαπιστώθηκε ότι ο μπαμπάς του δεν είχε καν μαγαζί, καθώς επίσης ότι ο νεαρός Λινναίος συνήθιζε να ξαπλώνει μπρούμυτα.

Τέλος πάντων, για να μην τα πολυλογούμε (όπως λένε συνήθως οι άνθρωποι, αφού διαπιστώσουν ότι μιλάνε ήδη δυόμιση ώρες ∙ λέγεται ότι η έκφραση απέκτησε τη σύγχρονη δυναμική της από Φιντέλ Κάστρο εποχή), για όλους τους προηγούμενους λόγους (αλλά και μερικούς ακόμα) καταλήξαμε σήμερα να θεωρούμε τους εαυτούς μας σοφούς - κι εμείς οι Έλληνες μια τζούρα παραπάνω, ως γνήσιοι απόγονοι των αρχαίων ημών προγόνων, τους οποίους θεωρούμε καθόλα τέλειους κι αν μπορούσαμε θα κάναμε ακόμη και την κλανιά τους αποσμητικό. Στην πραγματικότητα, η μόνη σοφία που έχει δει το φως της ημέρας σε τούτο τον πλανήτη είναι καμιά γριά θεία μας ή κανένας τίτλος σε βιβλίο. Σε όλες τις λοιπές εκδηλώσεις του είδους μας, το μόνο γνήσιο χαρακτηριστικό που θα μπορούσε κανείς να μας αποδώσει είναι, στην καλύτερη των περιπτώσεων, κάποια απαρχή ευφυίας, στη χειρότερη ένας ποσοτικά μονάχα ανώτερος μαϊμουδισμός: η μεγαλύτερη μάζα των ανθρώπων απλά μπορεί να εκτελεί με άνεση χιλιάδες εργασίες, ασχέτως του κατά πόσο κατανοεί τις αιτίες ή τις συνέπειές τους. Αυτή η κολοσιαία παπαγαλία ονομάζεται μάθηση, αλλά φυσικά είναι μάθηση μόνο κατ’ ευφημισμόν!

Στη συνέχεια θα εξετάσουμε, χωρίς φυσικά επιστημονικά στοιχεία (αυτά θα απαιτούσαν μια κάποια ευφυία, από μέρους μας), τη θέση αυτή: το μόνο που πραγματικά μαθαίνουμε ως είδος είναι ο έλεγχος του σφιγκτήρα μας, έτσι ώστε να μην χεζόμαστε πάνω μας κατά τη διάρκεια ενός πολύ σημαντικού meeting (κι αυτό ούτε καν καθ' όλη τη διάρκεια του βίου μας, αφού ως γνωστόν το βιογραφικό μας σημείωμα ξεκινάει και τελειώνει με μια χεσμένη πάνα). Όλη η νοούμενη ως πολιτιστική εξέλιξη δεν είναι παρά η εκλέπτυνση των ειδών υγιεινής που χρησιμοποιούμε. Κατά τ’ άλλα, ούτε ένα βήμα πλησιέστερα στην αγάπη ή στην επικοινωνία κι οι μόνοι πραγματικά άνω-θρώσκοντες δεν είναι άλλοι από τους συμπαθητικούς μετεωρολόγους κι εκείνους τους κακομοίρηδες που, κρεμασμένοι, πλένουν τα τζάμια στους ουρανοξύστες.